100 Büyük Başlık Süt Çiftliği Kurulum Maliyeti 2025

Bu yazı 27.11.2025 tarihinde güncellenmiştir.

Günümüz Türkiye koşullarında 100 başlık bir süt çiftliği kurmak istiyorsanız, işe mutlaka titiz bir fizibilite çalışmasıyla başlamanız gerekir. Bu fizibilitenin ilk adımı, kullanacağınız büyükbaş süt ırkını (örneğin Holstein vb.) belirlemektir; çünkü seçeceğiniz ırka göre hem süt verimi hem de toplam kurulum maliyeti önemli ölçüde değişir. Ancak maliyeti etkileyen tek unsur hayvan ırkı değildir; arazi seçimi, ahır ve sağımhane inşaatı, yem giderleri, işçilik, ekipman ve altyapı gibi pek çok kalem, 100 başlık süt çiftliği kurma maliyetini doğrudan belirler. Aşağıda bu faktörlerin her birini, 2025 Türkiye ortalama fiyatlarını baz alarak kalem kalem inceleyelim.

Süt Çiftliği Maliyetini Hesaplarken Hangi Varsayımları Kullandık?

Önce oyunun kurallarını netleştirelim; tüm hesapları şu varsayımlarla yaptık:

• İşletme tipi: 100 sağmal inek kapasiteli süt çiftliği
• Hayvan: Süt ırkı (Holstein vb.), tamamı gebe düve alındığı kabul ediliyor.
• Gebe düve fiyatı: 140.000 – 180.000 TL, ortalama 160.000 TL
• 1 ton süt yemi: 14.720 TL
• Çiğ süt satış fiyatı: 18,35 TL / litre
• Günlük ortalama süt verimi: 25 litre / sağmal inek
• Arazi: İyi ulaşımı olan, tarıma elverişli bölgede 10 dönüm, örnek olarak 500.000 TL / dönüm
• İnşaat maliyeti: 5.000 TL / m² (Betonarme) (orta seviye, ne çok lüks ne çok basit)
• Personel: Toplam 4 kişi, kişi başı aylık maliyet (maaş + SGK + yemek vb.): 45.000 TL
• İlk işletme sermayesi: 3 aylık yem + işçilik + diğer giderler toplamı.

Bu makaleyi hazırlarken Balıkesir/Manyas bölgesini baz almayı düşündük; ancak ülke geneline hitap eden bir rehber olması için rakamları Türkiye ortalamasına göre derleyerek sizlere en güncel ve doğru bilgiyi vermeye çalıştık. Rakamlar il/ilçeye, arazi yapısına ve piyasa koşullarına göre ciddi şekilde değişebileceğinden, yatırım kararı almadan önce mutlaka kendi bölgenizde güncel fiyat teklifleri ve gerekiyorsa uzman görüşü alarak ayrıntılı bir fizibilite çalışması yapmanızı öneririz.

Kurulumda Büyük Baş Hayvan Seçimi

Eğer süt verimini öncelik olarak kabul ediyorsanız büyükbaş hayvan türü olarak Holstein tercih edebilirsiniz. Bu tür büyükbaşlar günde ortalama 30 – 35 litre, iyi bakımla 35 – 45 litre, üstün yönetim koşullarında nadiren Rekor verimle 50 litre ve üzeri süt verebilmektedir.  18 – 24 aylık bir gebe Holstein türü büyükbaş için ortalama 160.000 TL gibi bir ücret ödersiniz.

Eğer maliyet yüksek olur diyorsanız günlük süt verimi ortalama 20 – 28 litre olan Friz türü büyük baş tercih edilebilir. Friz türü büyükbaş hayvanlar 18 – 24 aylık iken ortalama 120.000 TL’ ye satılmaktadır. Bu iki tür arasında bir karşılaştırma yaparsak Holstein den 100 adet gebe büyükbaş aldığınızda 100 × 160.000 TL = 16.000.000 TL ödemeniz gerekirken Friz türü büyükbaş için 12.000.000 TL ödemeniz gerekir. Alınacak süt verimini düşündüğünüzde Holstein daha iyi bir fikir gibi gelse de tercih size kalmıştır.

Fizibilite çalışmaları “tamamı gebe düve” senaryosunun ileriki aşamalarda daha avantajlı olacağını göstermiştir. Çünkü:

• Uzun vadede genetik ve verim yönetimini daha kontrollü yapar.
• Sürüyü kendi yönetim anlayışınıza göre kurmanızı sağlar,
• İlk doğumlardan itibaren kayıt altına alabilirsiniz.

Ahır, Sağımhane ve Diğer Binaların İnşaat Maliyeti

Bir inek için ortalama 12 metrekare kadar bir ahır gerekli iken 100 büyükbaş için tüm ihtiyaçların giderileceği ortalama 2500 metrekarelik bir ahır gereklidir.

• Sağmal inek ahırı (serbest sistem): ≈ 1.200 m²
• Genç dişi ve buzağı bölmeleri: ≈ 400 m²
• Sağımhane + süt odası: ≈ 150 m²
• Yem deposu, teknik alanlar: ≈ 300 m²
• İdari bölüm, personel alanları vb.: ≈ 200 m²

Toplam: ≈ 2.250–2.500 m²
Hesabı yuvarlayalım: 2.500 m²

İnşaat birim maliyeti: 5.000 TL/m² (Betonarme)

2.500 m² × 5.000 TL = 12.500.000 TL

Bu büyüklükte bir ahır için gerekli demir ve profil, zemin döşemesi için betonarme, üst çatı örtüsü, duvarların kapatılması, yemlik-suluk altyapısı ve ısıtma sisteminin sağlanmasını düşündüğümüzde ortalama 12.500.000 TL gibi bir maliyet oluşturacaktır. Rakamı çok basit yarı açık bir sistemle biraz aşağı çekebilir yada son teknoloji bir tesisle kolayca yukarı taşıyabilirsiniz.

Makine, Ekipman ve Sağım Sistemi: Görünenden Fazla Tutar

Süt çiftliğinde para kazandıran iş, sütü sağmak ve soğuk zincire hızla sokmaktır. Bunun için de sağlam bir makine parkınızın olması gerekiyor.

100 başlık çiftlik için ortalama bir hesap yapalım:

1) Sağımhane ve süt soğutma tankı için;

• 2×6 veya 2×8 balık kılçığı sağım sistemi
• En az 3–5 ton kapasiteli süt soğutma tankı
  Yaklaşık maliyet: 2.000.000 – 3.000.000 TL
  Ortalam: 2.500.000 TL

2) Yem karma ve dağıtım ekipmanı için;

• Çekilir tip TMR (yem karma römorku)
• Yem dağıtım römorku (veya aynı ekipmanla dağıtım)
  Yaklaşık: 1.000.000 – 1.500.000 TL
  Ortalama: 1.200.000 TL

3) Traktör ve römork için;

• Orta sınıf bir traktör
• Genel amaçlı römork
  Yaklaşık: 1.500.000 – 2.500.000 TL
  Ortalama: 2.000.000 TL

4) Diğer ekipmanlar için;

• Gübre sıyırma sistemi veya kepçe
• Otomatik suluklar, yemlikler
• Buzağı kulübeleri / buzağı barınakları
• El ekipmanları
  Yaklaşık: 800.000 – 1.200.000 TL
  Ortalama: 1.000.000 TL

Makine-ekipman toplamı (örnek):
2.500.000 + 1.200.000 + 2.000.000 + 1.000.000 = 6.700.000 TL

Sadece süt değil, ileride et yönlü ırklara da yönelmeyi düşünürseniz, En Çok Et Veren 5 Büyükbaş Hayvan Irkı yazısı da yatırım planlarınızı şekillendirmede faydalı olabilir.

Yem Maliyeti, İşçilik ve Diğer Giderler (İlk üç ay)

Çiftliği kurdunuz, hayvanları içeri aldınız… İş burada bitmiyor. İlk aylarda nakit akışı oturana kadar işletmenin dönmesi için işletme sermayesi gerekiyor. Ben 3 aylık stok üzerinden hesap yapıyorum. Yem, işçilik ve diğer giderleri alt alta başlıklar halinde sıralayacağım ve toplam maliyeti hesaplıyacağım.

Yem Gideri (3 Aylık)

2025 yılı güncel süt yemi fiyatı ile:

• 1 ton süt yemi: 14.720 TL civarındadır.
• İnek başına süt yemi: 8 kg / gün (kaba yem hariç)
• 100 inek × 8 kg = 800 kg/gün = 0,8 ton/gün yem tüketir.

Süt yemi gideri aylık:

• Günlük: 0,8 ton × 14.720 TL = 11.776 TL
• Aylık: 11.776 × 30 ≈ 353.280 TL

Kaba yem (silaj + kuru ot):

• Pratikte çoğu çiftlikte, süt yemi giderinin %60–70’i kadar olur. Biz bu oranı %65 olarak alalım:

353.280 × 0,65 ≈ 229.632 TL/ay

Aylık toplam yem gideri:

353.280 + 229.632 ≈ 582.912 TL
Yuvarlayalım: ≈ 580.000 TL/ay

3 aylık yem stoku:

580.000 × 3 ≈ 1.740.000 TL
Ortalama: ≈ 1.750.000 TL

İşçilik Gideri (3 Aylık)

100 büyükbaşlık çiftliğin yeterli bir şekilde  idare edilmesi ve büyükbaş hayvanların sağlıklı bir şekilde bakımının yapılabilmesi için en az 4 bakımcının olması gereklidir. Tecrübeli bir bakımcı  ortalama 2025 yılı için ortalama 45.000 TL maaşla çalıştığı için ilk etapta çalışanların maliyeti size 180.000 TL olacaktır. Ayrıca bu çalışanların çiftlik içinde kalacakları ve yaşayacakları yerlerin maliyeti, yiyecek içecek maliyetleri göz önüne alındığında her bir işçinin maliyeti 55.000 TL yi bulacaktır.

Varsayım:

• 3 hayvan bakıcısı (sağım + bakım)
• 1 sorumlu / usta personel
  Toplam: 4 kişi

Türkiye’de bugün bu iş için minimum makul işçilik maliyeti yaklaşık:

• Kişi başı toplam: 55.000 TL / ay
• 4 kişi × 55.000 TL = 220.000 TL / ay

3 aylık işçilik giderleri toplam:

220.000 × 3 = 660.000 TL

Diğer Giderler (3 Aylık)

• Elektrik (sağımhane, soğutma tankı, aydınlatma, fanlar)
• Su gideri
• Temizlik ve dezenfektan malzemeleri
• Veteriner hizmetleri ve ilaç
• Küçük bakım-onarım, sarf malzemeleri

Bu ölçekte bir çiftlikte aylık 70.000 – 90.000 TL aralığı makul.
Ortalamadan:

• ≈ 80.000 TL/ay

3 aylık diğer giderler toplamı:

80.000 × 3 = 240.000 TL

Arazi Seçimi ve Maliyeti: 100 Başlık Çiftlik İçin Kaç Dönüm Gerekir?

100 sağmal kapasiteli bir süt çiftliğinde:

• Ahır, sağımhane, yem depoları,
• Gübre alanları, iç yollar ve manevra alanları
  derken en az 8–10 dönüm arazi ihtiyacı ortaya çıkar. Ben hesabı rahat olsun diye 10 dönüm üzerinden yapacağım.

Türkiye’de, süt üretiminin yoğun olduğu ve ulaşımı iyi olan bölgelerde tarla/arsa fiyatları çok fazla değişkenlik gösteriyor 2025 yılı için; 300.000 TL’den 600.000 TL’ye kadar çıkabiliyor. Ortalamadan gidip:

• Dönüm fiyatı: ≈ 500.000 TL
• 10 dönüm × 500.000 TL = 5.000.000 TL

Arazi satın alma maliyeti (örnek): ≈ 5 milyon TL

Arazi seçimi, başlı başına bir uzmanlık konusu. Mevzuat, imar, suya erişim, komşularla mesafe gibi detaylara özellikle dikkat etmek gerekiyor. Bu konuyu derinlemesine anlattığım Çiftlik Arazisi Şartları Nelerdir? | Nerelere Çiftlik Kurulabilir? yazısını da mutlaka okumanızı öneririm.

Altyapı, Proje ve Ruhsat: Genelde Gözden Kaçan Ama Zorunlu Kalemler

Kaba birer başlıkla:

• Elektrik altyapısı (gerekirse trafo, pano, tesisat)
• Su kaynağı (şebeke, kuyu, depo)
• Gübre çukuru / lagün, drenaj sistemi
• İç yollar, çevre çiti/duvarı
• Mimari/statik/elektrik projeleri
• Tarım ve Orman Bakanlığı ruhsat ve izinleri
• Şirket kuruluş ve ilk muhasebe giderleri

Bu ölçekte bir yatırımda, bunlara toplamda 1.000.000 – 1.500.000 TL ayırmak gerekir.
Hesapta ortalama alalım:

Ortalama: ≈ 1.200.000 TL

100 Başlık Süt Çiftliği Kurmanın Kesin Toplam Maliyeti (2025)

Şimdi kalemleri birleştirelim,

Sabit yatırım kalemleri:

• Arazi (10 dönüm): ≈ 5.000.000 TL
• Ahır ve binalar (≈ 2.500 m²): ≈ 12.500.000 TL
• 100 gebe düve: ≈ 16.000.000 TL
• Makine-ekipman: ≈ 6.700.000 TL
• Altyapı + proje + ruhsat: ≈ 1.200.000 TL

Sabit yatırım toplamı:
5.000.000 + 12.500.000 + 16.000.000 + 6.700.000 + 1.200.000
= 41.400.000 TL

İlk işletme sermayesi:

• Yem (3 ay): ≈ 1.750.000 TL
• İşçilik (3 ay): ≈ 660.000 TL
• Diğer giderler (3 ay): ≈ 240.000 TL

İlk işletme sermayesi toplamı: ≈ 2.650.000 TL

Genel toplam:

41.400.000 + 2.650.000 ≈ 44.050.000 TL
Yuvarlayalım: ≈ 44 milyon TL

Ben bu tür hesaplarda en az %10 beklenmeyen gider payı ekliyorum:

44 milyon TL × 1,10 ≈ 48,4 milyon TL

Sonuç:
Türkiye ortalamasında, iyi bir bölgede, 100 sağmal kapasiteli modern bir süt çiftliği kurmanın maliyeti arazi dahil kabaca 44–48 milyon TL bandındadır diyebiliriz.

Arazi zaten sizinse veya kiralamayı seçerseniz, başlangıç yatırımınız yaklaşık 5 milyon TL daha aşağı olacaktır.

100 Başlık Süt Çiftliği Aylık Ne Kadar Kazandırır?

Herkesin aklındaki soru bu, biliyorum. Hadi kaba bir kârlılık hesabı yapalım.

İşletmenin Aylık Süt Geliri Ne Kadar Olur?

• Sağmal inek sayısı: 100 adet
• Günlük süt verimi: 25 lt/inek (Temkinli Değer)
• Günlük toplam süt: 100 × 25 = 2.500 lt
• Aylık (30 gün): 2.500 × 30 = 75.000 lt
• Süt satış fiyatı: 19,60 TL/lt Ulusal süt Konseyi

Aylık süt geliri:
75.000 × 19,60 ≈ 1.470.000 TL

Aylık İşletme Giderleri

• Yem gideri: ≈ 580.000 TL/ay
• İşçilik (4 kişi): ≈ 220.000 TL/ay
• Elektrik, su, temizlik: ≈ 80.000 TL/ay
• Veteriner, ilaç, tohumlama: ≈ 40.000 TL/ay
• Bakım-onarım, sarf: ≈ 30.000 TL/ay
• Amortisman ve kredi/faiz için pay: ≈ 70.000 TL/ay

Toplam aylık gider:
580.000 + 220.000 + 80.000 + 40.000 + 30.000 + 70.000
= 1.020.000 TL/ay

Aylık Net İşletme Kârı ve Geri Dönüş Süresi

• Aylık süt geliri: ≈ 1.470.000 TL
• Aylık gider: ≈ 1.020.000 TL

Aylık net kâr (örnek): ≈ 450.000 TL
Kabaca: ≈ 500.000 TL / ay

Yıllık Kar Miktarı:

500.000 × 12 ≈ 6 milyon TL / yıl

Toplam yatırımınızın 44 – 48 milyon TL aralığında olduğunu hatırlarsak:

• 44 milyon / 6 milyon ≈ 7,3 yıl
• 48 milyon / 6 milyon ≈ 8 yıl

Yatırımın geri dönüş süresi (kabaca): 7–8 yıl

Süt verimini 25 litrenin üzerine çıkarabilir, yem maliyetini iyi yönetebilir ve ölüm/arıza oranlarını düşük tutabilirseniz bu süre kısalabilir. Tersi durumda bu süre kolayca uzar.

Araziyi Satın Almak mı, Kiralamak mı Daha Mantıklı?

Kısa bir kıyas:

• Satın alma:
  • İlk yatırımınız yaklaşık 5 milyon TL daha yüksek.
  • Arazi değer artışı ve mülkiyet güvencesi sizde kalır.
• Kiralama:
  • Örneğin 10 dönüm için yıllık kira 150.000 – 200.000 TL bandında olabilir.
  • İlk yatırımınız ciddi oranda düşer, nakit akışınız rahatlar.
  • Uzun vadede kira ödemeye devam edersiniz, arazi sizin olmaz.

Ben şahsen, sermayesi kısıtlı ama işe girmek isteyen yatırımcılar için kiralamayı, sermayesi güçlü ve uzun vadeli plan yapanlar için satın almayı daha mantıklı görüyorum. Her iki senaryonun da avantaj-dezavantajlarını net yazılı bir fizibilite tablosunda yan yana görmek faydalı olur.

Devlet Destekleriyle Maliyeti Nasıl Aşağı Çekebilirsiniz?

“Çiftlik kurarken tüm yükü tek başınıza sırtlanmak zorunda değilsiniz. Devletin sunduğu finansal destekler sayesinde yatırım maliyetlerinizi önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Hangi desteklerin size uygun olduğunu öğrenmek için ‘Devlet Destekli Çiftlik Kurmak‘ başlıklı yazımızı okumalı ve aşağıdaki kritik başlıkları mutlaka incelemelisiniz:

• TKDK / IPARD hibeleri
  Uygun illerde:
  • Ahır yapımı
  • Makine-ekipman alımı
    gibi kalemler için %40–70 hibe fırsatları sunulabiliyor.
• Ziraat Bankası ve Tarım Kredi destekleri
  • Faiz indirimli hayvancılık yatırım kredileri
  • İşletme kredileri
• Tarım ve Orman Bakanlığı destekleri
  • Buzağı desteği
  • Süt primi
  • Yem bitkileri destekleri

Bu başlıklar doğru kullanıldığında, toplam yatırım maliyetinizi ciddi şekilde aşağı çekebilir veya geri dönüş sürenizi kısaltabilir.

Büyükbaş dışında, daha düşük sermayeyle küçükbaş hayvancılığa yönelmeyi düşünenler için de Romanow Koyun Yetiştiriciliği yazısı iyi bir başlangıç rehberi olabilir.

Son Söz: Bu Ölçekte Bir Süt Çiftliğine Girmek Mantıklı mı?

Bu yazıda yaptığım hesaplar, Türkiye genelinde 100 sağmal kapasiteli bir süt çiftliği kurmak isteyen bir yatırımcı için, bugünün koşullarında gerçekçi bir çerçeve sunuyor:

• Toplam yatırım: ≈ 44–48 milyon TL
• Aylık net kâr: ≈ 500.000 TL
• Geri dönüş süresi: ≈ 7–8 yıl

Bu iş; bilgi, disiplin, günlük takip ve ciddi stres yönetimi istiyor. Ama doğru planlama, doğru ırk seçimi, güçlü bir yem stratejisi ve iyi bir veterinerlik takibiyle hâlâ anlamlı bir yatırım alanı.

Benim tavsiyem:
Önce kendi bölgenizde güncel birim fiyatları toplayın, sonra burada paylaştığım kalem ve formülleri kullanarak kendi gerçekçi fizibilitenizi çıkarın. Ardından da hedefiniz sadece “çiftlik kurmak” değil, uzun yıllar ayakta duran bir işletme kurmak olsun.

”Yasal Uyarı: Bu yazıdaki bilgi ve hesaplamalar genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi değildir. Burada yer alan yaklaşık maliyetler ve örnek senaryolar, zamanla ve bölgesel koşullara göre değişebileceğinden; bu bilgilere dayanarak yapılacak yatırım ve ticari kararların sonuçlarından sitemiz ve yazarları sorumlu tutulamaz.”